,

سلسله گفتارهای مدیریت دانش و تجاری‌سازی -کارآفرینی صنایع، انتقال تکنولوژی و تجاری‌سازی دانش

سلسله گفتارهای مدیریت دانش و تجاری‌سازی

بخش دوم: کارآفرینی صنایع، انتقال تکنولوژی و تجاری‌سازی دانش

 

پژوهش‌های صورت گرفته در زمینه کارآفرینی، نشانگر ضعف صنایع کشور در پرداختن به مقوله کارآفرینی از طریق تجاری‌سازی و عملیاتی ساختن انباشت دانش به وجود آمده از تجربیات، برای ایجاد درآمد و کسب منفعت اقتصادی برای صنایع می‌باشد. در این راستا یکی از اصلی‌ترین منابع ایجاد و دستیابی به دانش،  انتقال صحیح، کار و اثربخش تکنولوژی می‌باشد که می‌تواند با مقوله بومی‌سازی فناوری ، اشاعه و توسعه آن در سایر صنایع همسان به کسب درآمد برای کشور منجر گردد.

ادامه مطالب

اما با توجه به اینکه رشد سریع تکنولوژی‌ها و شکاف تکنولوژیک موجود بین کشورهای درحال‌توسعه یا کمتر توسعه‌یافته با کشورهای توسعه‌یافته موجب توجه ویژه صاحبان صنایع و مدیران بنگاه‌های اقتصادی به خرید و انتقال بهترین و جدیدترین تکنولوژی‌ها به داخل مرزهای کشور شده است. ولی صنایع بزرگ کشور ما باوجود تجربه چندین ساله خود در امر انتقال تکنولوژی هنوز نتوانسته‌اند در این مقوله به‌صورت اثربخش و کارا عمل کنند.

بخش مهمی از این عدم موفقیت به دلیل عدم توجه جدی سازمان به دستیابی به دانش حاصل از انتقال تکنولوژی می‌باشد.

 

در سال‌های اخیر مدل‌های مختلفی در زمینه انتقال تکنولوژی مطرح‌شده و عوامل تأثیرگذار بر این فرآیند از جنبه‌های گوناگون مورد بررسی و تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته است؛ اما هنوز در زمینه انتقال تکنولوژی و کارایی و اثربخشی انتقال باوجود تجربه چندین ساله صنایع کشور، پیشرفت قابل‌توجه و چشم‌گیری مشاهده نمی‌شود یا به‌عبارت‌دیگر آن‌طور که انتظار می‌رود صنایع کشور در انتقال تکنولوژی به شکل موفقیت‌آمیزی عمل‌نکرده‌اند.

 

ازآنجایی‌که عوامل حیاتی موفقیت وجود دارند و خلق نمی‌شوند، ازاین‌رو باید آن‌ها را شناسایی و کشف کرد. به‌منظور حرکت در جهت خوداتکایی تکنولوژیک، بایستی مشکلات و تنگناهای موجود در این زمینه مشخص گردند. سپس چگونگی ایجاد زمینه‌های لازم به‌منظور بومی کردن و توسعه تکنولوژی روشن شود. نتیجه نهایی این فرآیند برای گیرنده تکنولوژی، نباید چیزی جز توان به‌کارگیری، تکرار، بهبود و فروش مجدد تکنولوژی یا همان تجاری‌سازی فناوری باشد.

 

در رابطه با عناصر تکنولوژی شاید به‌جرات بتوان گفت که تنها چیزی که در بخش صنعت وارد می‌شود فقط سخت‌افزار (ماشین‌آلات ابزار و قطعات یدکی) بود و تلاش چندانی در توسعه دانش فنی تکنولوژی‌های انتقالی صورت نگرفته است.

با توجه به اینکه کارکنان مشاغل علمی و فنی و تخصصی در بخش صنعت به‌ویژه متخصصان و کارشناسان علوم، وظیفه اصلی نوآوری و تغییر و ارتقاء تکنولوژی‌های تولید را به عهده‌دارند طبیعتاً برداشتن محدودیت‌های این حوزه و کمک در جهت توسعه و بومی‌سازی این فناوری‌ها، صنایع کشور را قادر به توسعه بنیان‌های تکنولوژی و جذب و توسعه تکنولوژی‌های انتقالی خواهد نمود.

صنایع کشور باوجود داشتن تجارب فراوان در امر انتقال تکنولوژی در اکتساب دانش فنی موجود در تکنولوژی‌های انتقالی موفق نبوده و این موضوع به‌عنوان یک عدم موفقیت در انتقال تکنولوژی محسوب می‌شود و بایستی برای انتقال کارا و اثربخش در کشور بایستی مقوله کارآفرینی سازمانی از طریق دستیابی به دانش فنی و بومی‌سازی آن از مسیر انتقال تکنولوژی توجه ویژه‌ای شود و توجه به کسب درآمد حاصل از نوآوری، بومی‌سازی و تجاری‌سازی دانش مسیر توسعه صنعت و کشور خواهد بود.

 

 نویسنده: سعید حاجی‌زاده / پژوهشگر و مدرس حوزه مدیریت