کارآفرینی سبز

 

چکیده

تحولات شگرف و گسترده‌ای که هرروزه در تمامی عرصه‌های زندگی اجتماعی و حتی ارزش‌ها و فرهنگ حاکم بر جوامع رخ می‌دهد، موجب شده تا کارآفرینی به‌عنوان یک راهبرد اثربخش براي توسعه اقتصادي و ایجاد اشتغال پایدار شناخته شود. در این راستا نیاز به توسعه نسل جدیدي از کارآفرینان را موردبررسی قراردادیم که قادر هستند به شناخت و کسب مزیت از فرصت‌های کسب‌وکار سبز بپردازند. در کشورهاي درحال‌توسعه، سرمایه‌گذاری در مشاغل سبز، آموزش کارآفرینی سبز می‌تواند کمک بزرگی به ایجاد اشتغال پایدار تلقی شود.

 

مقدمه

تا قبل از دهه هفتاد میلادي، در تمامی پروژه‌های توسعه، صرفاً دیدگاه اقتصادي و ایجاد درآمد و بازده اقتصادي بیشتر، مدنظر بود؛ درواقع بر این باور بودند که رشد و توسعه اقتصادي در یک نظام، زمانی میسر خواهد بود که افرادي در بین سایر آحاد جامعه با خطرپذیري، اقدام به نوآوري کرده و با این کار روش‌ها و راه‌حل‌های جدید جایگزین راهکارهاي ناکارآمد و کهن قبلی شود.

مفهوم کارآفرینی سبز

کارآفرینی سبز را می‌توان این‌گونه تعریف کرد: کسب‌وکاري که کالا و خدماتی را فراهم می‌کند که به حرکت در اقتصاد کمک کند و منجر به کاهش کربن و راندمان بیشتر منابع شود. کارآفرینی سبز شامل کسب‌وکارهایی در بخش محیط‌زیست (ازجمله بازیافت، مدیریت مواد زائد، مشاوره در زمینه کمک به محیط‌زیست و نظارت بر سازمان‌های فعال در عرصه محیط‌زیست)، فن‌آوری‌های مرتبط باانرژی هاي تجدید پذیر (ازجمله باد، موج، حرارت مرکزي زمین) و سوخت‌های جایگزین می‌باشد. کسب‌وکارهاي سبز مشاغلی‌اند که در فعالیت‌های اقتصادي درگیرند. جنبش و به حفاظت یا بازیابی محیط‌زیست و یا حفظ منابع طبیعی کمک می‌کنند. کارآفرینی سبز را می‌توان عملاً در هر کشوري در سرتاسر دنیا یافت. در بریتانیا، یک گزارش، پارلمانی بیان می‌کند که انتقال به اقتصاد سبز نیازمند بهتر شدن کل اقتصاد است و همه کسب‌وکارها باید تا حدي “سبز ” شوند. در استرالیا و نیوزیلند، کسب‌وکارهاي سبز این‌گونه تعریف می‌شوند “مدیران، کارکنان حرفه‌ای و مشاورانی که در سازمان‌های سبز کار می‌کنند یا مهارت‌ها و مسئولیت‌های سبزي درون سایر سازمان‌ها دارند تحقیقات مرتبط انجام‌شده توسط موسسه محیط‌زیست استرالیا و نیوزیلند، سازمان بین‌المللی کار و برنامه محیط‌زیست ملل متحد کسب‌وکار سبز را چنین تعریف کرده‌اند: فرصت‌های شغلی در کشاورزي، صنعت کارخانه‌ای، ساخت‌وساز، تأسیسات، تعمیر و نگهداري و فعالیت‌های علمی و فنی، مدیریتی و خدماتی که به‌طور اساسی در حفاظت و احیاي دین و مکملان کارآفرینی سبز را به‌عنوان، محیط‌زیست نقش دارند سازمان بین‌المللی کار فرایند تعیین و بهره‌برداری از فرصت‌های اقتصادي که در بازار سازگار با محیط رو به شکست‌اند، می‌دانند. مشابهاً کوچن (2009) پیشنهاد می‌کند کارآفرینی سبز را می‌توان به‌عنوان عمل شروع کسب‌وکار جدید در پاسخ به یک فرصت شناخته‌شده براي دستیابی به سود و ایجاد (حداقل سازي) اثر جانبی زیست‌محیطی مثبت (منفی) تعریف نمود.

اصول زمینه‌ای لازم براي توسعه کارآفرینی سبز در مشاغل:

از ابزارهاي مهم که براي توسعه کارآفرینی سبز در مشاغل لازم است و می‌توانند بر تقاضاي محصول تأثیرگذارند شامل: محصول، قیمت، ترویج و توزیع می‌باشد.

محصول سبز: مهم‌ترین عامل در کارآفرینی سبز که باید به آن توجه شود، محصول است. محصول سبز به حفظ محیط طبیعی و کاهش یا حذف استفاده از مواد آلوده‌کننده و ضایعات کمک می‌کند. ویژگی‌های محصولات سبز در دوطبقه کلی جاي می‌گیرند. نخست آن‌هایی که به تأثیرات اجتماعی و محیطی محصول یا خدمت مربوط است. گروه دوم ویژگی‌ها، به فرایند تولید کالا و شرکت تولیدکننده آن مربوط هستند.

قیمت سبز: قیمت عامل بحرانی و مهم عرضه محصولات سبز است. محصولات سبز اغلب قیمتی بالاتر نسبت به کالاهاي سنتی دارند. اغلب آن‌ها هزینه‌های ابتدایی و خروجی بالاتري دارند اما هزینه‌های بلندمدت آن‌ها کمتر است. اکثر مصرف‌کنندگان تنها در صورتی حاضر به پرداخت قیمت بالاتر هستند که ارزش‌افزوده محصول را دریابند. محصولات سبز باید با حفظ تعادل بین هزینه‌های پرداختی مشتري و رضایت کسب‌شده براي پرداخت بیشتر به خاطر امنیت محیطی باشد ترویج و تبلیغ سبز: بسیاري از شرکت‌ها براي ارتقاء فعالیتشان از مباحث زیست‌محیطی بهره می‌گیرند؛ اما به‌هرحال خود مفهوم ارتقاء، یکی از حیطه‌های بحث‌برانگیز زیست‌محیطی است. تبلیغات سنتی ازاین‌جهت که تنها با تأکید بر عرضه محصولات سبز تلاش دارند مسائل پیچیده، زیست‌محیطی را کاهش دهند، موردانتقاد قرار می‌گیرند.

توزیع سبز: زنجیره عرضه چارچوبی براي رسیدن به یک مزیت رقابتی پایدار براي تمام بخش‌های درگیر است. زنجیره عرضه سبز اخیراً به‌وسیله قوانین محیطی براي شرکت‌هاي تولیدکننده سبز و فعالان زنجیره عرضه که مشتاق توسعه فعالیت‌های دوستانه زیست‌محیطی هستند ایجادشده است، توزیع سبز باید با کاهش آلودگی و نگهداري منابع در انتقال محصولات به بازار همراه باشد.

کارآفرینی سبز: حال و آینده (تجارب سایر کشورها): یکی از دغدغه‌های عمده کشورهاي پیشرفته دنیا که بزرگ‌ترین تخریب‌کنندگان محیط‌زیست به‌حساب می‌آیند، بهبود وضعیت موجود و حرکت در مسیر حفظ محیط‌زیست است. یکی از راهکارهاي عمده که با استقبال عمومی کشورهاي پیشرفته و سایر کشورهاي قرارگرفته است، توسعه کارآفرینی سبز است. کسب‌وکارهایی که وظیفه آن‌ها، جلوگیري از تخریب محیط‌زیست و حمایت از آن می‌باشد. هر یک کشورهاي پیشرفته براي توسعه کسب‌وکارهاي سبز اقدامات خاصی را اتخاذ نموده‌اند به همین منظور 5 کشور پیشرفته که در زمینه توسعه کارآفرینی سبز پیشتاز نیز بوده‌اند شناسایی شدند. این کشورها عبارت‌اند از چین، ایالات‌متحده امریکا، آلمان، ژاپن و استرالیا.

 

نویسنده: دکتر آزاده کاظمی / پژوهشگر حوزه مدیریت

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.